Trà thảo mộc có phải thuốc không?

Tên “trà thảo mộc”, “trà thảo dược” hay “trà mát” chỉ mô tả cách gọi hoặc thành phần theo cách thương mại; tên đó không tự xác định nhóm pháp lý của sản phẩm. Một sản phẩm chỉ được xem là thuốc khi có hồ sơ đăng ký thuốc và thông tin phù hợp với quy định quản lý dược. Một số thuốc dược liệu cũng có thể được bào chế dưới dạng gói hoặc trà, nên không thể nhìn hình thức bên ngoài để kết luận.

Ngược lại, sản phẩm dùng để bổ sung vào chế độ ăn có thể thuộc nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Cục An toàn thực phẩm nêu rõ nhóm này không phải là thuốc, không thay thế thuốc chữa bệnh và trên nhãn phải có dòng cảnh báo tương ứng. Vì vậy, cùng là một gói nguyên liệu khô hoặc một túi lọc, cách phân loại vẫn phụ thuộc vào sản phẩm cụ thể và hồ sơ của nó.

Nhìn dòng nào trên nhãn để biết sản phẩm thuộc nhóm nào?

Hãy đọc phần tên nhóm sản phẩm trước khi quan tâm đến lời giới thiệu. Nếu nhãn ghi “Thuốc” hoặc “Thuốc dược liệu”, hãy tìm số đăng ký thuốc, dạng bào chế, chỉ định, chống chỉ định và hướng dẫn sử dụng; các thông tin này phải khớp với hồ sơ được công bố bởi Cục Quản lý Dược.

Nếu nhãn ghi “Thực phẩm bảo vệ sức khỏe”, phải có câu “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”. Người mua nên kiểm tra tên sản phẩm, đơn vị chịu trách nhiệm, thành phần, số tiếp nhận đăng ký bản công bố và cảnh báo sử dụng trên nhãn. Với đồ uống hoặc thực phẩm thông thường, nhãn thường tập trung vào thành phần, định lượng và thông tin dinh dưỡng, không được biến lời quảng cáo thành chỉ định điều trị.

Không tìm thấy số đăng ký hoặc số công bố không có nghĩa sản phẩm chắc chắn là hàng giả, nhưng đó là lý do để tạm dừng và hỏi lại nơi bán hoặc dược sĩ. Tên thương mại, hình ảnh lá cây, câu “gia truyền” hay lời người bán không thay thế được thông tin pháp lý.

Vì sao không nên dùng lời quảng cáo để phân loại?

Các cụm từ như “mát gan”, “giải độc”, “hạ đường huyết” hoặc “chữa mất ngủ” có thể khiến người đọc tưởng một sản phẩm là thuốc, dù nhãn lại xác định đó là thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc đồ uống. Cơ quan An toàn thực phẩm khuyến cáo người dân cần kiểm tra nguồn gốc, nhãn và hồ sơ công bố trước khi mua, đặc biệt với sản phẩm quảng cáo công dụng vượt quá thông tin được phép.

Đọc đúng nhãn còn giúp tránh một rủi ro khác: sản phẩm có thể chứa nhiều vị dược liệu hoặc hoạt chất, trong khi người dùng đang uống thuốc kê đơn. “Tự nhiên” không phải là bảo đảm không tương tác. Nếu đang điều trị bệnh, mang thai, cho con bú hoặc định dùng thường xuyên, hãy đưa cả tên sản phẩm và danh sách thuốc đang dùng cho dược sĩ hoặc bác sĩ xem trước.

Nên làm gì trước khi mua hoặc uống trà thảo mộc?

Chụp lại mặt trước, mặt sau và tờ hướng dẫn của sản phẩm; kiểm tra thành phần, đơn vị chịu trách nhiệm, số đăng ký hoặc số công bố.
Đối chiếu thuốc tại cổng tra cứu của Cục Quản lý Dược và thực phẩm bảo vệ sức khỏe tại cổng thông tin của Cục An toàn thực phẩm khi nhãn cho biết sản phẩm thuộc các nhóm này.
Không dùng trà, cao hoặc viên thảo dược để thay thuốc điều trị. Nếu có triệu chứng kéo dài, nặng lên hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, hãy đi khám thay vì tăng lượng dùng.

Dược Hub bắt đầu việc phân loại từ nhãn và hồ sơ, không từ màu sắc bao bì hay lời hứa trên quảng cáo. Chỉ sau khi biết mình đang cầm đồ uống, thực phẩm bảo vệ sức khỏe hay thuốc dược liệu, người dùng mới có thể hỏi tiếp sản phẩm đó có phù hợp với tình trạng của mình hay không.

Tài liệu tham khảo

Lưu ý: Bài viết nhằm cung cấp thông tin giáo dục, không thay thế chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị cá nhân. Nếu bạn đang dùng thuốc, có bệnh nền, đang mang thai hoặc có triệu chứng kéo dài, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi dùng sản phẩm thảo dược.